اعمال روز جمعه
اعمال روز جمعه
پس آن بسيار است و در اينجا اكتفا مىشود به چند عمل
اول آنكه در نماز صبح آن در ركعت اول سوره جمعه بخواند و در ركعت دوم توحيد
دوم آنكه بعد از نماز صبح پيش از آنكه سخن بگويد اين دعا بخواند تا كفاره گناهان او باشد از جمعه تا جمعه ديگر اللَّهُمَّ مَا قُلْتُ فِي جُمُعَتِي هَذِهِ مِنْ قَوْلٍ أَوْ حَلَفْتُ فِيهَا مِنْ حَلْفٍ أَوْ نَذَرْتُ فِيهَا مِنْ نَذْرٍ فَمَشِيَّتُكَ بَيْنَ يَدَيْ ذَلِكَ كُلِّهِ فَمَا شِئْتَ مِنْهُ أَنْ يَكُونَ كَانَ وَ مَا لَمْ تَشَأْ مِنْهُ لَمْ يَكُنْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَ تَجَاوَزْ عَنِّي اللَّهُمَّ مَنْ صَلَّيْتَ عَلَيْهِ فَصَلَوَاتِي عَلَيْهِ وَ مَنْ لَعَنْتَ فَلَعْنَتِي عَلَيْهِ و اقلا در هر ماهى يك مرتبه اين عمل را بجا آورد (و روايت است كه: هر كه بعد از نماز صبح در روز جمعه بنشيند و مشغول تعقيب باشد تا آفتاب طالع گردد در فردوس اعلى هفتاد درجه براى او بلند گردانند) و شيخ طوسى روايت كرده است كه سنت است كه اين دعا را در تعقيب نماز صبح روز جمعه بخواند اللَّهُمَّ إِنِّي تَعَمَّدْتُ إِلَيْكَ بِحَاجَتِي وَ أَنْزَلْتُ إِلَيْكَ الْيَوْمَ فَقْرِي وَ فَاقَتِي وَ مَسْكَنَتِي فَأَنَا لِمَغْفِرَتِكَ أَرْجَى مِنِّي لِعَمَلِي وَ لَمَغْفِرَتُكَ وَ رَحْمَتُكَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِي فَتَوَلَّ قَضَاءَ كُلِّ حَاجَةٍ لِي بِقُدْرَتِكَ عَلَيْهَا وَ تَيْسِيرِ [تَيَسُّرِ] ذَلِكَ عَلَيْكَ وَ لِفَقْرِي إِلَيْكَ فَإِنِّي لَمْ أُصِبْ خَيْرا قَطُّ إِلا مِنْكَ وَ لَمْ يَصْرِفْ عَنِّي سُوءا قَطُّ أَحَدٌ سِوَاكَ وَ لَسْتُ [لَيْسَ] أَرْجُو لِآخِرَتِي وَ دُنْيَايَ وَ لا لِيَوْمِ فَقْرِي يَوْمَ يُفْرِدُنِي النَّاسُ فِي حُفْرَتِي وَ أُفْضِي إِلَيْكَ بِذَنْبِي سِوَاكَ
سوم روايت است كه هر كه بعد از نماز ظهر و نماز صبح در روز جمعه و غير جمعه بگويد
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ نميرد تا حضرت قائم عليه السلام را دريابد و اگر صد مرتبه اين صلوات را بخواند حق تعالى شصت حاجت او را برآورد سى از حاجات دنيا و سى از حاجات آخرت
چهارم بعد از نماز صبح سوره الرحمن بخواند و بعد از فَبِأَيِّ ءَالاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ بگويد لا بِشَيْءٍ مِنْ آلائِكَ رَبِّ أُكَذِّبُ
پنجم شيخ طوسى رحمة الله عليه فرموده كه سنت است بعد از نماز صبح روز جمعه صد مرتبه توحيد و صد مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد و صد مرتبه استغفار كند و هر يك از اين سوره
ها را بخواند نساء هود كهف صافات الرحمن
ششم سوره أحقاف و مؤمنين بخواند
(از حضرت صادق عليه السلام مروى است كه: هر كه در هر شب جمعه يا هر روز جمعه سوره أحقاف بخواند ترسى در دنيا به او نرسد و از فزع اكبر قيامت ايمن گردد و نيز فرموده هر كه سوره مؤمنين را در هر جمعه مداومت نمايد خداوند تعالى ختم فرمايد اعمال او را به سعادت و منزل او در فردوس اعلى با پيغمبران و مرسلين باشد)
هفتم سوره قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ را بخواند
پيش از طلوع آفتاب ده مرتبه و دعا كند تا دعايش مستجاب شود (و روايت شده كه: حضرت امام زين العابدين عليه السلام چون صبح روز جمعه مىشد آية الكرسي مىخواند تا ظهر و چون از نمازها فارغ مىشد شروع مىكرد بخواندن سوره إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ) و بدان كه از براى خواندن آية الكرسي على التنزيل در روز جمعه فضيلت بسيار روايت شده
هشتم غسل جمعه كند
و آن از سنتهاى مؤكده است (و روايت شده كه: حضرت رسول صلى الله عليه و آله بحضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود كه يا على در هر جمعه غسل كن اگر چه بايد كه قوت روز خود را بفروشى و آب بخرى و غسل كنى و گرسنه بمانى زيرا كه هيچ سنتى بزرگتر از اين نيست) و از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه: هر كه در روز جمعه غسل كند و اين دعا بخواند أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدا عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِي مِنَ التَّوَّابِينَ وَ اجْعَلْنِي مِنَ الْمُتَطَهِّرِينَ براى او طهارتى باشد تا جمعه آينده يعنى از گناهان پاك شود يا اعمال او با طهارت معنوى و مقبول واقع شود و احوط آن است كه تا ممكن شود غسل جمعه را ترك نكنند و وقت آن بعد از طلوع فجر است تا زوال آفتاب و هر چه به زوال نزديك شود بهتر است
نهم سر را به خطمى بشويد كه امان مىبخشد از پيسى و ديوانگى
دهم ناخن و شارب بگيرد كه فضيلت زياد دارد و روزى را زياد مىكند و از گناه پاك مىكند تا جمعه ديگر و امان مىبخشد از ديوانگى و خوره و پيسى و در آن حين بخواند بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ عَلَى سُنَّةِ مُحَمَّدٍ [رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ] وَ آلِ مُحَمَّدٍ و در گرفتن ناخن ابتدا كند به انگشت كوچك دست چپ و ختم كند به انگشت كوچك دست راست و همچنين كند در گرفتن ناخنهاى پاى خود نيز پس ريزهاى ناخن را دفن كند
يازدهم بوى خوش به كار برد و جامه
هاى پاكيزه خود را بپوشد
دوازدهم تصدق كند كه موافق روايتى صدقه در شب جمعه و روز آن هزار برابر اوقات ديگر است
سيزدهم آنكه براى اهل و عيال چيز نيكوى تازه از ميوه و گوشت بخرد تا شاد شوند به آمدن جمعه
چهاردهم هنگامى كه ناشتا است انار بخورد و هفت برگ كاسنى پيش از زوال بخورد (و از حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام مروى است كه: هر كه يك انار در روز جمعه ناشتا بخورد تا چهل روز دلش را نورانى گرداند و اگر دو انار بخورد تا هشتاد روز و اگر سه انار بخورد تا صد و بيست روز و وسوسه شيطان را از او دور گرداند و هر كه وسوسه شيطان از او دور گردد معصيت خدا نكند و هر كه معصيت خدا نكند داخل بهشت شود) و شيخ در مصباح فرموده فضيلت بسيار روايت شده در خوردن انار در روز جمعه و در شب آن
پانزدهم خود را از كارهاى دنيا فارغ سازد و مشغول به آموختن مسائل دين خود شود نه آنكه روز جمعه را صرف كند به سير و گشت و تفرج در باغها و مزارع مردم و مصاحبت با اراذل و بيعاران و مسخرگى و عيب گويى مردمان و خندههاى قهقهه و خواندن اشعار و خوض در باطل و امثال اينها كه مفاسدش زياده از آن است كه ذكر شود (و از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه: اف باد بر مسلمانى كه در هفته روز جمعه را صرف آموختن مسائل دين خود نگرداند و براى اين امر خود را از كارهاى ديگر فارغ نسازد) (و از حضرت رسول صلى الله عليه و آله منقول است كه: هر گاه ببينيد كه در روز جمعه مرد پيرى تواريخ جاهليت و كفر را براى مردم نقل مىكند سنگريزه بر سرش بزنيد)
شانزدهم هزار مرتبه صلوات بفرستد
(و از حضرت امام محمد باقر عليه السلام مروى است كه: هيچ عبادتى در روز جمعه نزد من محبوبتر نيست از صلوات بر محمد و آل مطهر او صلى الله عليهم أجمعين) مؤلف گويد كه اگر فرصت نكرد اقلا صد مرتبه صلوات را ترك نكند تا در قيامت روى او نورانى شود (و روايت شده كه: هر كه در روز جمعه صد مرتبه صلوات فرستد و صد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ بگويد و صد مرتبه توحيد بخواند البته آمرزيده شود) (و نيز روايت است كه: صلوات بر محمد و آل محمد در ما بين ظهر و عصر برابر است با هفتاد حج)
هفدهم زيارت حضرت رسول و أئمه طاهرين سلام الله عليهم أجمعين نمايد و بيايد كيفيت آن در باب زيارات
هيجدهم بزيارت اموات و زيارت قبر پدر و مادر يا يكى از ايشان برود كه فضيلت دارد (و از حضرت باقر عليه السلام روايت شده كه: زيارت كنيد مردگان را در روز جمعه كه مىدانند كيست كه بزيارت ايشان رفته است و شاد مىشوند)
نوزدهم دعاى ندبه را كه از اعمال اعياد اربعه است بخواند و بيايد بعد از اين در محل خودش إن شاء الله تعالى
بيستم
بدان كه از براى روز جمعه بغير از نافله آن كه بيست ركعت است و كيفيت آن بنا بر مشهور آن است كه شش ركعت آن در وقتى كه آفتاب پهن شود بجا آورده شود و شش ركعت ديگر وقت چاشت و شش ركعت ديگر نزديك زوال و دو ركعت بعد از زوال پيش از فريضه و يا آنكه شش ركعت اول را بعد از نماز جمعه يا ظهر بجا آورد بنحوى كه در كتب فقهاء و مصابيح ذكر شده نمازهاى ديگر نيز نقل شده و آنها بسيار است و ذكر بعضى از آنها در اينجا مناسب است اگر چه اكثر آنها اختصاصى به جمعه ندارد لكن در روز جمعه بجا آوردن آنها افضل است از جمله آنها است