آيات 106 - 97، سوره توبه بيان آيات شريفه مربوط به وضع اعراب از لحاظ كفر و نفاق و ايمان معناى كلمه (( اعراب )) و بيان اينكه باديه نشينان به سبب دروى از تمدن و علم و ادب از معارف دينى دورتر بوده اند تقسيم مؤ منين به سه گروه : سابقون اولون از مهاجرين و انصار و تابعين آنان به احسان . و بيان مراد از هر كدام معناى اتباع به احسان در جمله : (( والذين اببعوهم باحسان )) كه وصف طبقه سوم از مؤمنين است حكم به فضيلت سابقون اولون از مهاجرين و انصار مقيد است به ايمان وعمل صالح معناى رضايت مؤ منين از خدا و رضايت خدا از مؤ منين و بيان اينكه رضايت خدا از اوصاف فعل او است نه از اوصاف ذاتش مقصود از عذاب كردن منافقين در دو نوبت (سنعذبهم مرتين ) چيست ؟ امر به اخذ زكات از اموال مردم گيرنده زكات خداست و تصدق و اداء زكات نوعى توبه است چنانچه توبه هم صدقه اعمال است توضيح درباره معناى آيه : (( و قلاعملوا فسيرى الله عملكم و رسوله والمؤ منون )) و اينكه مخاطبين آن چه كسانى هستند ورؤ يت در آن به چه معنا است ؟ رواياتى در ذيل آيه شريفه : (( و السابقون الاولون من المهاجرين و الانصار... )) سخن (( قرظى )) مبنى بر اينكه تمامى اصحاب پيامبر (ص ) آمرزيده اند و خوب و بدشان اهل بهشتند و نقد و رد آن سخن رواياتى در ذيل آيه : (( و آخرون اعترفوا بذنوبهم ... )) و اينكه در مورد چه كسانى نازل شده است چند روايت در ذيل آيه مربوط به زكات چند روايت در ذيل آيه شريفه : (( و آخرون مرجون لامرالله )) گفتارى پيرامون زكات و ساير صدقات (نظر اسلام درباره اجتماع و حقوق مالى آن و مزايا و ويژگيهاى نظام ماليه عمومى در اسلام )