آيات 26 - 48،سوره حجر معناى خلقت انسان از ((صلصال من حماء مسنون )) توضيحاتى درباره معناى لغوى ((جن )) آيا ((جان )) همان جن است ؟! بحث در مبداء خلقت جن و تناسل و ذيريه داشتن او معناى كلمه ((بشر)) و نكته اى كه در التفات از تكلم به غيب در آيه : ((و اذاقال ربك )) هست معناى ((سويته )) و ((نفخت فيه من روحى )) و توضيحى در رابطه بين روح و بدن اشاره به وجه استثناء ابليس از ملائكه با اينكه او از جن است و نه از ملائكه وجه تقييد و تحديد لعنت بر شيطان تا روز جزا در: ((ان عليك اللعنة الى يوم الدين )) وجه اينكه خداوند لعنت خود را به ابليس اختصاص داد ((عليك لعنتى )) وجه تقيد و تحديد لعنت بر شيطان تا روز جزا در: ((ان عليك اللعنة الى يوم الدين )) ابليس ماءمور به سجده بر نوع بشر بودند نه تنها آدم روزى كه تا آن به شيطان مهلت داده شده روز قيامت نيست ! ((وقت معلوم )) به چه معناست و براى چه كسى معلوم است ؟! توضيح در مورد نسبت اغواء به خدا در ((رب بما اعوتينى ...)) وجوهى كه مفسران براى توجيه حمل جمله : ((بما اغويتنى )) براضلال ابتدائى خدا ذكر كرده اند جواب كلى به مفسران مزبور معناى جمله : ((لا زينن لهم فى الارض )) و دلالت آن بر اينكه زمين ظرف اغواى شيطاناست مراد از ((عبادت مخلصين )) كه از اغواى شيطان مصون هستند معناى بر خدا بودن راه شيطان ((هذا صراط على مستقيم ) آيه : ((ان عبادى ليس لك عليهم سلطان ...)) متضمن سه جواب به ابليس است رواياتى چند درباره نفخ روح در كالبد آدم عليه السلام مقصود از ((عبادى )) و استثناء در آيه شريفه و نقد نظر مفسران در اين خصوص اثبات سلطنت و ولايت براى ابليس ، با سلطنت مطلقه خدا منافات ندارد معناى اينكه جهنم هفت در دارد: ((لها سبعة الواب ...)) ((متقين )) در آيه : ((ان متقين فى جنات ...)) اعم از ((مخلصين )) در آيه : ((الا عبادكمنهم المخلصين )) است نقد و ابطال سخن ((فخر رازى )) كه گفته است مراد از ((متقين )) كسانى است كه ازشرك بپرهيزند بيان حال متقين در ورودشان به بهشت قضاهاى رانده شده اى كه در قرآن حكايت شده است رواياتى درباره نفخ روح در كالبد آدم عليه السلام چند روايت درباره وقت يوم معلوم در آيه ((فانك من المنظرين الى يوم الوقت المعلوم )) روايتى در بيان مراد از درهاى جهنم در ذيل جمله : ((لها سبعة ابواب ...)) چند روايت در تفسير و بيان مراد جمله : ((اخوانا على سرر متقابلين ))